Uogólniony stan padaczkowy drgawkowy u dzieci - aktualny algorytm postępowania (ERC 2025)

Stan padaczkowy u dziecka to bezpośrednie zagrożenie życia, w którym kluczowe znaczenie ma czas. Każdy napad drgawkowy trwający ≥5 minut należy traktować jako stan padaczkowy i wdrożyć natychmiastowe leczenie. Poniżej uporządkowany schemat postępowania zgodny z ERC 2025.

⏱ 0–5 minut: rozpoznanie i pierwsze działania

🔹 dokładnie monitoruj czas trwania drgawek
🔹 postępuj zgodnie ze schematem ABCDE
🔹 monitoruj: HR, RR, SpO₂, BP, CRT + EKG
🔹 udrożnij drogi oddechowe
🔹 zapewnij odpowiednią tlenoterapię i wentylację
🔹 oznacz glikemię

🔎 Równolegle rozważ i lecz potencjalne przyczyny:

▪️ infekcja
▪️ zatrucie
▪️ zaburzenia metaboliczne / elektrolitowe
▪️ hipoksja
▪️ hipoglikemia
▪️ hipertermia
▪️ wzmożone ciśnienie śródczaszkowe
▪️ kanałopatie.

⚠ Leczenie stanu padaczkowego wymaga przewidywania kolejnych kroków - działaj z wyprzedzeniem.

⏱ ≥5 minut: I linia leczenia – benzodiazepiny

Każdy napad ≥5 minut wymaga podania benzodiazepiny.

Preferowana droga: IV/IO

🔹 Midazolam 0,15 mg/kg IV/IO (max 10 mg)
lub
🔹 Lorazepam 0,1 mg/kg IV/IO (max 4 mg)

Jeśli brak dostępu IV/IO:

🔹 Midazolam 0,3 mg/kg donosowo / dopoliczkowo (max 10 mg)
lub
🔹 Midazolam 0,2 mg/kg domięśniowo (max 10 mg)
lub
🔹 Diazepam 0,5 mg/kg doodbytniczo (max 20 mg).

⏱ 10 minut: ponowna ocena

Jeśli drgawki utrzymują się:

🔹 podaj drugą dawkę benzodiazepiny IV/IO
🔹 uzyskaj dostęp IV/IO (jeśli jeszcze nie ma)
🔹 wykonaj EKG
🔹 przygotuj lek II rzutu.

⏱ 15–20 minut: II linia leczenia

Jeśli drgawki utrzymują się po 2 dawkach benzodiazepiny:

Lek preferowany:

🔹 Lewetyracetam 40–60 mg/kg IV/IO w ciągu 5 minut (max 4,5 g)

Alternatywy (jeśli lewetyracetam niedostępny):

🔹 Fenytoina 20 mg/kg IV przez 20 minut (max 1,5 g)

⚠ Monitoruj EKG i BP – ostrożnie w kardiomiopatiach, arytmiach i blokach AV

lub

🔹 Fenobarbital 20 mg/kg IV powoli (maks. 1 g; nie szybciej niż 1 mg/kg/min)

lub

🔹 Kwas walproinowy 20–40 mg/kg IV

⚠ Przeciwwskazany przy podejrzeniu ciąży, niewydolności wątroby i chorobach metabolicznych

📞 Równolegle wezwij pomoc (OIT dziecięca / anestezja / ośrodek referencyjny).

⏱ 30 minut: oporny stan padaczkowy

Jeśli drgawki trwają ≥30 minut mimo leczenia II rzutu:

🔹 przygotuj leki do RSI i wykonaj intubację
🔹 przekaż dziecko pod opiekę zespołu intensywnej terapii

Jeżeli nie jesteś gotowy do znieczulenia i intubacji – możesz rozważyć podanie leku II rzutu z innej grupy.

⏱ ≤40 minut: III linia leczenia

Dziecko należy:

🔹 wprowadzić w znieczulenie ogólne
🔹 zaintubować
🔹 rozpocząć wentylację mechaniczną

Możliwe leki we wlewie:

▪️ midazolam
▪️ propofol
▪️ ketamina
▪️ tiopental
▪️ fenobarbital.

🎯 Celem terapii jest:

▪️ przerwanie drgawek klinicznych
▪️ uzyskanie wzorca burst–suppression w EEG.

🔬 Dalsze postępowanie

🔹 konsultacja neurologa dziecięcego
🔹 rozważ ciągłe monitorowanie EEG
🔹 rozważ obrazowanie OUN
🔹 monitoruj powikłania:

▪️ niewydolność oddechowa
▪️ niestabilność hemodynamiczna
▪️ zaburzenia metaboliczne
▪️ niewydolność nerek
▪️ rabdomioliza
▪️ działania niepożądane leków.

Algorytm postępowania ERC 2025

 

Djakow J, Turner NM, Skellett S, Buysse CMP, Cardona F, de Lucas N, Castillo JD, Kiviranta P, Lauridsen KG, Markel F, Martinez-Mejias A, Roggen I, Biarent D; ERC Paediatric Life Support Writing Group collaborators. European Resuscitation Council Guidelines 2025 Paediatric Life Support. Resuscitation. 2025 Oct;215 Suppl 1:110767. doi: 10.1016/j.resuscitation.2025.110767. PMID: 41117571.