Posty

Wykorzystanie materaca próżniowego i jego działania niepożądane

Obraz
Używanie materaca próżniowego w warunkach ZRM uważam za bardzo dobre rozwiązanie. Dość często wykorzystuję ten sprzęt, chociażby na wczorajszym dyżurze u osoby w podeszłym wieku z izolowanym urazem kończyny dolnej w obrębie kości udowej, oczywiście w domu jednorodzinnym "na samej górze", gdzie klatka schodowa była strasznie wąska 🙃 O pewnych, trywialnych rzeczach nawet w danej sytuacji czasem nie pomyślimy, tylko wykonujemy pewne rzeczy z pamięci mięśniowej i po prostu działamy. Akurat nie odnoszę się tutaj do swojego przypadku z wczoraj, ale przypomniała mi się pewna konwersacja fejsbukowa, która miała miejsce w maju, odnośnie materaca próżniowego i jego ewentualnych skutków ubocznych. Jak się okazuje, Ameryki tu na nowo nie odkryjemy - jak praktycznie wszystko w ratownictwie medycznym, również materac próżniowy ma swoje wskazania, przeciwwskazania i potencjalne działania niepożądane. Czy ktoś z Was tak serio rozkminiał, że materac próżniowy używany podczas transportu pacje...

Postępowanie w urazowym uszkodzeniu mózgu (TBI - Traumatic Brain Injury) wg wytycznych TCCC 2026

Obraz
Poniżej przedstawiam tłumaczenie własne oraz omówienie praktycznych elementów postępowania w urazowym uszkodzeniu mózgu na podstawie wytycznych TCCC, które zostały zaktualizowane w maju 2026 roku. 🧠 Ocena i leczenie podejrzenia łagodnego urazu mózgu / wstrząśnienia mózgu powinny zasadniczo zostać odroczone do etapu Prolonged Casualty Care (PCC) lub dalszych faz opieki. 🧠 Podejrzewaj umiarkowane lub ciężkie urazowe uszkodzenie mózgu, jeśli: 🔹 występuje brak zdolności do wykonywania prostych poleceń (np. pokazania kciuka, dwóch palców lub mrugnięcia) utrzymujący się powyżej 10 minut po urazie oraz podejrzenie urazu głowy bez innej uchwytnej przyczyny zaburzeń neurologicznych 🔹 przyczyna nieprawidłowego badania neurologicznego jest niepewna, należy przyjąć, że pacjent może być we wstrząsie krwotocznym i należy go odpowiednio leczyć. 🧠 Poszkodowanego należy ewakuować możliwie jak najszybciej do ośrodka z możliwością leczenia neurochirurgicznego, ponieważ wyniki leczenia są lepsze przy...

Uogólniony stan padaczkowy drgawkowy u dzieci - aktualny algorytm postępowania (ERC 2025)

Obraz
Stan padaczkowy u dziecka to bezpośrednie zagrożenie życia, w którym kluczowe znaczenie ma czas. Każdy napad drgawkowy trwający ≥5 minut należy traktować jako stan padaczkowy i wdrożyć natychmiastowe leczenie. Poniżej uporządkowany schemat postępowania zgodny z ERC 2025. ⏱ 0–5 minut: rozpoznanie i pierwsze działania 🔹 dokładnie monitoruj czas trwania drgawek 🔹 postępuj zgodnie ze schematem ABCDE 🔹 monitoruj: HR, RR, SpO₂, BP, CRT + EKG 🔹 udrożnij drogi oddechowe 🔹 zapewnij odpowiednią tlenoterapię i wentylację 🔹 oznacz glikemię 🔎 Równolegle rozważ i lecz potencjalne przyczyny: ▪️ infekcja ▪️ zatrucie ▪️ zaburzenia metaboliczne / elektrolitowe ▪️ hipoksja ▪️ hipoglikemia ▪️ hipertermia ▪️ wzmożone ciśnienie śródczaszkowe ▪️ kanałopatie. ⚠ Leczenie stanu padaczkowego wymaga przewidywania kolejnych kroków - działaj z wyprzedzeniem. ⏱ ≥5 minut: I linia leczenia – benzodiazepiny Każdy napad ≥5 minut wymaga podania benzodiazepiny. Preferowana droga: IV/IO 🔹 Midazolam 0,15 mg/kg IV/IO...

Igły do odbarczania prężnej odmy opłucnowej

Obraz
Dawno nie pisałem o odmie prężnej, czas nadrobić zaległości 🙂 Dziś na warsztacie badanie, które odpowiada na pytanie, czy fenestrowane, dedykowane igły są skuteczniejsze od klasycznych cewników w odbarczaniu odmy prężnej. Zanim o samym badaniu - odnoszę wrażenie, że w Polsce dedykowane igły do odbarczania odmy prężnej to wciąż pewnego rodzaju abstrakcja, zwłaszcza gdy mowa o igłach z fenestracjami. Większość, jak jeden mąż, zapytana: "wymień igłę do odbarczania odmy" odpowie: ANGIOCATH. BD Angiocath 14G x 83 mm jest opisywany przez producenta jako IV Catheter - konwencjonalny (bez funkcji zabezpieczających) donaczyniowy cewnik wprowadzany po igle. Wskazaniem do zastosowania jest krótkotrwałe (do 30 dni) wprowadzenie do układu naczyniowego pacjenta w celu pobierania próbek krwi, monitorowania ciśnienia krwi lub dożylnego podawania płynów. Cewnik ten można stosować u wszystkich pacjentów, z uwzględnieniem anatomii naczyń oraz zasad kwalifikacji do procedury. Nie ma ani jednej ...

Leki donosowo: fentanyl, midazolam, ketamina

Obraz
Przygotowałem aktualizację gotowca - ściągi dawkowania leków drogą donosową. Aktualizacja dotyczy midazolamu - zgodnie z ERC 2025 , który zaleca jego podaż jako lek pierwszej linii w stanie drgawkowym w dawce 0,3 mg/kg mc. (max 10 mg) donosowo lub napoliczkowo. W rubryce kilogramy pojawiły się "wartości ułamkowe", ale gdzieś ta granica precyzji musi się zacierać. Najważniejsze, aby było praktycznie, czyli: ile mililitrów należy podać. Na podstawie tej ściągi wszystko jest już przeliczone, a w KMCR łatwiej będzie wpisać, ile miligramów faktycznie otrzymał pacjent. W poniższej tabeli nadal uwzględniono również inne leki, tj. fentanyl oraz ketaminę, której niestety nadal brak w ZRM typu P. Przypominam, że do podaży leków donosowych najlepiej używać dedykowanego sprzętu: MAD lub DART oraz strzykawek z Luer-Lock. Dawki FNT i KET obliczono na podstawie książki do kursu European Trauma Course 4.1th Edition i przedstawiają się następująco: FNT: 2 mcg/kg i.n. KET: 3 mg/kg i....

Podwójna kardiowersja - Dual Cardioversion, Double Sequential Cardioversion

Obraz
  O podwójnej defibrylacji (DSED/DSD) wielu z Was zapewne już słyszało - temat ten kilkukrotnie omawiałem również na moim blogu. Pojawia się jednak pytanie: czy istnieje także "podwójna kardiowersja"? W literaturze medycznej można znaleźć określenia takie jak dual cardioversion (DCV), double sequential cardioversion (DSC) czy double sequential synchronized cardioversion (DSSC). Metoda ta polega na zastosowaniu dwóch zsynchronizowanych wyładowań elektrycznych z dwóch odrębnych defibrylatorów - jednocześnie lub niemal równocześnie - w celu konwersji arytmii u pacjentów opornych na standardowe pojedyncze wyładowanie. Przegląd wybranych publikacji: CJEM 2018 (Sheikh i wsp.) - opis przypadku pacjenta z NT i migotaniem przedsionków, opornym na kardiowersję 200J. Zastosowanie dwóch wyładowań po 200J (łącznie 400J) doprowadziło do skutecznej konwersji do rytmu zatokowego. JM Aymond i wsp., 2024 – randomizowane badanie u pacjentów z AF i BMI ≥ 35 kg/m². Skuteczność ...

O błędach interpretacyjnych i izoprenalinie w TdP

Obraz
  Wszyscy wiemy, że czytając Wytyczne ERC, nie zawsze wszystko jest zero-jedynkowe. Czasami popełniamy tzw. błędy interpretacyjne z różnych powodów. Ja taki błąd również popełniłem :) Naciąłem się na tym jak "młody" na swoim pierwszym dyżurze w ZRM, któremu powiedziano, że trzeba dolać płynu do "kogutów" (sygnałów), albo dopompować powietrza do kółek od noszy :D No, ale zacznę od początku jak do tego doszło, zanim przejdę do sedna. 22 października opublikowano Wytyczne ERC 2025. Na swoim najbliższym dyżurze zacząłem je czytać i zatrzymałem się na chwilę przy algorytmie postępowania w częstoskurczach u dorosłych. Między wyjazdami przeglądam sobie ten algorytm i nagle widzę coś nowego: pacjent stabilny, QRS szerokie, niemiarowe, a jeśli to polimorficzny VT z wydłużeniem QT, to: ▪️ podaj Mg²⁺ 8 mmol IV w ciągu 10 min (to już znamy z ERC 2015/2021) ▪️ rozważ izoprenalinę lub czasową stymulację serca w celu przyspieszenia czynności serca (WTF‼️) ▪️ unikaj amiodaronu (ok,...

Objaw Kehra

Obraz
  Podstawowy Zespół Ratownictwa Medycznego został zadysponowany do wypadku komunikacyjnego – zderzenie dwóch aut osobowych, dwie osoby poszkodowane.  Czas dojazdu od miejsca stacjonowania: 6 minut. Po przyjeździe na miejsce zdarzenia: Dwóch mężczyzn – poszkodowani – znajdowali się już poza pojazdami , obaj o własnych siłach opuścili samochody. ➡️ Jeden z mężczyzn całkowicie odmawia pomocy medycznej , twierdząc, że nic mu się nie stało. ➡️ Drugi mężczyzna ( 45 lat ) zgłasza ból kończyny górnej . Ratownicy medyczni zaprosili chodzącego mężczyznę do ambulansu w celu wykonania badania. Badanie i wstępna ocena W badaniu XABCDE bez większych odchyleń od normy: W sekcji C: BP 100/60 mm Hg, HR 120/min. Pacjent podaje, że leczy nadciśnienie tętnicze i przyjmuje Axtil oraz Acard . Zgłasza ból z tyłu lewego barku . Ratownicy zbadali pacjenta miejscowo, urazowo – stwierdzono izolowane obrażenia stawu barkowego lewego . Wykonano unieruchomienie stawu barkowego , a w ramach ...

Kwas traneksamowy (TXA), a krwawienia z przewodu pokarmowego - najnowsze dowody 2025

Obraz
  🚨 Kwas traneksamowy (TXA), a krwawienia z przewodu pokarmowego - najnowsze dowody 2025 🩸 W tym roku ukazała się najnowsza metaanaliza, która przeanalizowała 23 badania obejmujące ponad 2 miliony pacjentów (dokładnie: 2 061 231) z ostrym krwawieniem z przewodu pokarmowego. Dla porównania jedno z kluczowych wcześniejszych badań, HALT-IT (2020), objęło 12 009 uczestników. Porównano skuteczność i bezpieczeństwo kwasu traneksamowego (TXA) wobec placebo lub leczenia standardowego. Wyniki są bardzo ciekawe i bardzo różne dla górnego i dolnego odcinka przewodu pokarmowego. 🔹 GÓRNY odcinek przewodu pokarmowego (UGIB) ➡️ TXA zmniejszał śmiertelność o 28% ❗ 📉 Relative Risk (RR) = 0,72; 95% CI: 0,59–0,87 ➡️ Nie zwiększał ryzyka powikłań zakrzepowo-zatorowych ➡️ Nie wpływał istotnie na częstość transfuzji ➡️ W badaniach najwyższej jakości – zmniejszał potrzebę interwencji chirurgicznej. 🟢 Wniosek: TXA może być korzystny w krwawieniach z górnego odcinka (np. wrzody, żylaki przełyku), szcz...

Dual Sequential Defibrillation (DSD): aktualne dowody i zalecenia ERC 2025

Obraz
  Wielu z nas z niecierpliwością czekało na odpowiedź, czy podwójna (sekwencyjna) defibrylacja – DSD – znajdzie swoje miejsce w codziennej praktyce po publikacji Wytycznych ERC 2025. Zatem... co na to ERC 2025? DSD (DSD (Dual / Double Sequential Defibrillation), czyli podwójna (sekwencyjna) defibrylacja polega na zastosowaniu kombinacji elektrod w pozycjach przednio-bocznej oraz przednio-tylnej,  a następnie wykonaniu dwóch wyładowań w bardzo krótkim odstępie czasu. Technika ta była proponowana w leczeniu rytmów opornych na defibrylację. Pacjenci z opornym migotaniem komór mają istotnie niższe wskaźniki przeżycia w porównaniu z osobami reagującymi na standardowe leczenie resuscytacyjne.  DSD polega na użyciu dwóch defibrylatorów w celu dostarczenia dwóch nakładających się lub dwóch szybko następujących po sobie wyładowań – jedno przy standardowym rozmieszczeniu elektrod,  a drugie z wykorzystaniem położenia przednio-tylnego lub dodatkowego przednio-bocznego. Technika...

Zatrzymanie krążenia po rytuale Kambo - nowe wyzwanie dla ZRM

Obraz
  Coraz częściej w mediach społecznościowych można spotkać relacje osób, które uczestniczą w tzw. rytuale Kambo  - ceremonii oczyszczania organizmu z toksyn przy użyciu jadu amazońskiej żaby Phyllomedusa bicolor (Chwytnica zwinna). Według zwolenników, rytuał ten ma przynosić "harmonię ciała, duszy i umysłu". Niestety, coraz częściej pojawiają się również dramatyczne doniesienia o ciężkich zatruciach, a nawet zgonach. Tragiczny przypadek z Polski U 30-letniej kobiety, która uczestniczyła w takim spotkaniu, doszło do gwałtownych wymiotów i silnego bólu głowy. Udała się do toalety, gdzie kontynuowała wymioty i zaczęła oddawać luźne stolce. Po chwili straciła przytomność. Na miejsce wezwano Zespół Ratownictwa Medycznego. Pacjentka była w stanie głębokich zaburzeń świadomości (SpO₂ 98%, HR 75/min, BP 130/100 mmHg, glikemia 220 mg%). W obecności ratowników medycznych doszło do zatrzymania oddechu, a następnie krążenia . Pomimo podjętej resuscytacji, życia kobiety nie udało się ...

Odma prężna w praktyce przedszpitalnej - dobór igły, lokalizacja i potwierdzenie skuteczności

Obraz
  Dla prężnej odmy opłucnowej długość igieł powinna wynosić: otyli dorośli (BMI > 30): 8 cm dorośli i dzieci powyżej 13 r.ż.: 7 cm dzieci 4 m.ż. - 13 r.ż. lub 8-36 kg: 3,8 cm 16-18G Angiocath dzieci ≤ 4 m.ż. lub ≤7 kg: 22G Angiocath (średnio 2,5 cm) W przypadku dekompresji igłowej istnieje ryzyko : jatrogennych uszkodzeń serca przy lewostronnym dostępie bocznym jatrogennych uszkodzeń jamy brzusznej u ciężarnych powyżej 20 tygodnia ciąży Lokalizacja: dostęp przedni - II przestrzeń międzyżebrowa w linii środkowo-obojczykowej: stosowany u pacjentów z niskim BMI stosowany u pacjentów w podeszłym wieku stosowany, gdy nie można uzyskać dostępu do ściany bocznej klatki piersiowej dostęp boczny - IV przestrzeń międzyżebrowa w linii pachowej przedniej ciąża powyżej 20 tygodnia: dostęp przedni: II przestrzeń międzyżebrowa dostęp boczny: III przestrzeń międzyżebrowa w linii pachowej przedniej Potwierdzenie: aspiracja powietrza strzykawką lub urządzenie wskazujące wejście d...